DAF heeft een belangrijke rol gespeeld in de levering van militaire voertuigen aan de Nederlandse krijgsmacht. Dit begon in de jaren '50 en zette zich voort met de ontwikkeling van nieuwe generaties transportvoertuigen. Dit artikel belicht de geschiedenis en ontwikkeling van enkele belangrijke DAF militaire voertuigen.
DAF YA 328: "De Dikke DAF"
De DAF YA 328 is een indrukwekkend hoofdstuk in de geschiedenis van de Nederlandse krijgsmacht. Dit zware militaire voertuig, bekend om zijn kracht en betrouwbaarheid, werd in de jaren ’50 en ’60 ingezet voor het vervoeren van manschappen, materieel en zware lasten. De YA 328 werd ontworpen als driewielige vrachtwagen voor de zware transporttaken van de landmacht. Dankzij zijn robuuste motor en doordachte constructie was hij jarenlang een betrouwbare partner tijdens oefeningen en inzet.
Op 20 december 1951 ontving DAF een grote regeringsorder van 175 miljoen gulden voor de levering van 3600 stuks artillerietrekkers en 2793 wapendragers aan de Koninklijke Landmacht. De artillerietrekker YA 328, door de militairen liefkozend 'De Dikke DAF' genoemd, en de wapendrager 'Wep' YA 126 werden samen met de 4x4 truck YA 314 geleverd.
Duizenden dienstplichtigen en beroepsmilitairen groeiden met deze voertuigen op en reden er mee in Nederland en in het buitenland. De voertuigen bleven meer dan veertig jaar in de sterkte van de Koninklijke Landmacht opgenomen.
DAF YA 328 (56'er) na 15 jaar stilstand opgehaald om hem weer de weg op te krijgen.
DAF YA4440: De Nieuwe Generatie Transportvoertuigen
Na de levering van duizenden militaire voertuigen door DAF Trucks in de jaren ’50 aan het Nederlandse leger werd begin jaren ’70 een aanvang gemaakt met de ontwikkeling van een nieuwe generatie algemene transportvoertuigen. In november 1974 waren de prototypes gereed van de nieuwe generatie 4-tons vierwiel aangedreven militaire voertuigen; de DAF YA4440. De viertonner modellen waren afgeleid van de commerciële serieproductie met de F218 kantelcabine.
Lees ook: Europese defensie versterkt door VDL Militaire Voertuigen
Deze voorserie DAF YA4440 vrachtauto’s kregen de kentekens uit de KZ-99-.. reeks, waarvan in ieder geval is te herleiden dat KZ-99-06 tot en met KZ-99-08 daadwerkelijk gebruikt zijn. De vijf trucks werden door de beproevingsafdeling van het Ministerie van Defensie uitgebreid geëvalueerd. Uiteindelijk werd de keuze gemaakt voor de DAF YA4440.
DAF Trucks ontving de order in 1976 voor de levering van 4000 4-tonners. Op 25 november 1976 plaatste staatssecretaris mr. A. Stemerdink zijn handtekening onder het aankoopcontract ter waarde van 342 miljoen gulden. Op 11 oktober 1977 ontving DAF de opdracht voor levering van nog eens 2500 viertonners van het type YA4440. Deze wagens kwamen in plaats van de twee-tonners YA2242 die oorspronkelijk zouden worden geleverd. Deze opdracht werd in 1980 gevolgd door een nabestelling van 688 stuks.
De productieversie van de DAF YA4440 verschilde op enkele punten ten opzichte van de evaluatievoertuigen. De DAF YA4440 bestond voor 65% uit componenten welke ook gebruikt werd in de civiele productie van DAF Trucks. De DAF YA4440 werd aangedreven door de 6170 cc grote zes cilinder turbodieselmotor DAF DT615 met 153 pk bij 2400 toeren/minuut.
De vaste assen, met een wielbasis van 4,05 meter, werden via een handgeschakelde gesynchroniseerde vijfversnellingsbak met hulpbak voor de vierwielaandrijving gekoppeld aan de motor, waarbij de voorwielaandrijving apart kon worden ingeschakeld. Met een topsnelheid van 87 km/uur en een klimvermogen van 50% voldeed de YA4440 aan alle gestelde eisen in het lastenboek.
Alle trucks werden uitgerust met een NATO-trekhaak en konden een aanhangwagen tot vier ton voortrekken bij een eigen gewicht van 6600 kg. De F218 kantelcabine met verstelbare stoelen werd rechtstreeks overgenomen uit de civiele productcatalogus, maar dan uitgerust met een mangat boven de bijrijdersstoel. Op het cabinedak kon een affuit worden aangebracht voor de FN MAG-mitrailleur.
Lees ook: Types en ontwikkelingen militaire voertuigen België
De laadbak was op vier punten aan het chassis bevestigd en afgedekt met een in hoogte verstelbare huif. Door de vlakke laadvloer met de neerklapbare zijschotten werd het vervoer van standaard pallets mogelijk. De officiële benaming binnen de Nederlandse krijgsmacht was: vrachtauto, DAF, YA4440, 4 ton, 4×4.
Overige DAF Militaire Voertuigen
Naast de YA 328 en YA4440, heeft DAF nog andere militaire voertuigen geproduceerd, waaronder:
- DAF YA-126 (Wep): Wapendrager, ontworpen ter vervanging van de Dodge Weapencarrier.
- DAF YA-314: Vrachtauto, open laadbak, voor algemene doeleinden en personenvervoer.
- DAF YP-408 PWI-GR: Pantser Wiel Infanterie Groepsvoertuig, de basisversie van de YP-408 serie.
- DAF YB-616: Takelwagen met een door DAF in licentie geproduceerde Austin-Western kraanunit.
De kalender is een must-have voor iedereen die de historie van DAF een warm hart toedraagt. Of je nu zelf een YA 328 bezit, actief bent binnen een oldtimerclub of gewoon bewonderaar bent van militair materieel: deze kalender brengt het gevoel van trots en nostalgie iedere maand opnieuw tot leven.
In dit boek het verhaal van deze vier militaire voertuigen. Naast foto's van prototypen, productievoertuigen en civiele toepassingen zijn er ook veel foto's uit de militaire dienst opgenomen. Totaal bevat het boek bijna 300 illustraties, Waarvan een deel in kleur.Dit boek is deel 5 in de serie DAF-monografieën.
| Voertuig | Type | Inzet |
|---|---|---|
| DAF YA 328 | Artillerietrekker | Vervoer van zware lasten |
| DAF YA4440 | Vrachtauto, 4 ton, 4x4 | Algemeen transport |
| DAF YA-126 | Wapendrager | Vervoer van wapens en uitrusting |
| DAF YA-314 | Vrachtauto, 3 ton, 4x4 | Algemeen transport en personenvervoer |
Lees ook: RC Militaire Voertuigen: Een Uitgebreide Gids