De tijd begint te dringen. De wens van de overheid om het milieu te sparen resulteert erin dat iedere nieuwe auto vanaf 2035 emissievrij moet rijden, zoals vastgelegd in EU-verband. De overheid stimuleert milieuvriendelijker rijden door subsidies en het schrappen van de wegenbelasting.
Elektrische auto's krijgen een steeds grotere actieradius en met de e-bike naar je werk is voor sommigen dagelijkse kost. Maar hoe zit dat met rijden op waterstof? In dit artikel vergelijken we wat er bekend is over autorijden op elektriciteit met rijden op waterstof en hoe de toekomst van deze veelbelovende nieuwe techniek eruitziet. Lees hier de voor- en nadelen van rijden op waterstof!
Wat is waterstof?
Waterstof is het kleinste, lichtste en meest eenvoudige element dat er bestaat. Het bestaat uit een proton en een elektron dat als gas kleurloos, geurloos, niet bijtend, niet oxiderend, niet radioactief, niet kankerverwekkend en niet giftig is.
Je kunt waterstof produceren door water met elektriciteit te splitsen in zuurstof en waterstof. Dit proces kun je ook omkeren, zo kun je zuurstof toevoegen aan waterstof en dit omzetten in elektriciteit. Het restproduct dat vrijkomt is water. Hiermee rijd je dus volledig CO2-vrij. Eigenlijk is op waterstof rijden dus net zoiets als elektrisch rijden.
Wat is een waterstofauto?
Naast brandstof als benzine en diesel, zijn elektrische en hybride auto’s tegenwoordig allang niet meer onbekend bij het grote publiek. Autorijden op waterstof is echter een relatief nieuw begrip waar nog niet iedereen mee bekend is.
Lees ook: Duurzaam rijden met Ford: waterstoftechnologie.
Waterstof is een onzichtbaar, reukloos en niet-giftig gas. Om waterstof te winnen, wordt in Europa vooral elektrolyse toegepast. Hierbij wordt elektriciteit door het water gevoerd, waardoor waterstof in gasvorm vrijkomt. Water (H2O) wordt op die manier opgedeeld in H2 (waterstof) en O (zuurstof).
Een waterstofauto lijkt in de praktijk erg veel op een elektrische auto. De stroom komt bij een waterstofauto echter niet uit een batterij, maar uit een brandstofcel. Waterstof wordt hierbij als gas getankt. In de brandstofcel wordt de waterstof vervolgens omgezet in elektriciteit.
Een waterstofauto werkt bijna hetzelfde als een elektrische auto. Het verschil: in plaats van een accu heeft een waterstofauto een brandstofcel. Hierin wordt de waterstof, met behulp van zuurstof uit de lucht, omgezet in water. De energie die bij dit proces vrij komt, wordt gebruikt om de elektromotor aan te drijven en de auto in beweging te brengen.
Verschil elektrische auto en waterstofauto
Het grote verschil tussen een elektrische auto en een waterstofauto is dat laatstgenoemde een kleine batterij heeft en meerdere waterstoftanks. Een EV heeft een grotere batterij en geen waterstoftank. Een elektrische auto moet je opladen en een waterstofauto moet je tanken.
Een ander belangrijk verschil is dat er in Nederland iedere 2 kilometer een laadpaal te vinden is, terwijl waterstofstations schaars zijn. Er zijn er op dit moment maar een aantal in Nederland: vooral rondom de wat grotere steden vind je waterstofstations. Ondanks dat is er ook goed nieuws, het aantal waterstoftankstations groeit namelijk gestaag.
Lees ook: Alles over de wegenbelasting voor waterstofauto's in Nederland
Voordelen van waterstof
Als waterstof wordt gewonnen door elektriciteit door water te voeren, waarom dan diezelfde elektriciteit niet gewoon direct gebruiken om een auto van stroom te voorzien? De voornaamste reden is de accu die in een elektrische auto zit.
Het accupakket is het duurste onderdeel van de elektrische auto en het blijkt uit onderzoek dat het accupakket over het algemeen niet op een milieuvriendelijke manier wordt geproduceerd. Een brandstofauto is over het algemeen milieuvriendelijker te produceren dan een elektrische auto. Uit een ander onderzoek uit 2020 blijkt dat elektrische auto’s pas na 85.319 kilometer gereden te hebben minder CO2-uitstoot genereren dan benzineauto’s. Doordat een waterstofauto geen accupakket bevat, is dit op papier een stuk minder belastend voor het milieu.
Een ander voordeel van waterstof is de actieradius, oftewel hoe ver je kan rijden na een tankbeurt waterstof. Op een volle batterij kun je met de gemiddelde elektrische auto zo’n 150 kilometer rijden. Daarna moet de auto weer een tijdje aan de lader. Met een waterstofauto rijd je minimaal 500 kilometer en na een tankbeurt kun je meteen weer door.
Voordelen rijden op waterstof:
- Waterstof is milieuvriendelijk.
- Niet de nadelen van lange laadtijden zoals bij een EV. Tanken duurt even lang als je gewend bent.
- De actieradius van de auto is doorgaans een stuk groter dan bij elektrische auto's.
- Ben je zakelijk bestuurder? Dan betaal je maar 16% bijtelling voor een waterstofauto.
- Nog een mooie bijkomstigheid: je betaalt in ieder geval tot 2024 geen wegenbelasting.
- Een waterstofauto tank je binnen no-time vol.
- Ze hebben geen vervuilende accu en de brandstof is schoon.
Wat kies jij? Elektrisch, waterstof of benzine?
Nadelen van waterstof
Rijden op waterstof kent ook zo zijn nadelen. Volgens berekeningen van Auke Hoekstra (mobiliteitsonderzoeker aan de TU Eindhoven), (mobiliteitsonderzoeker aan de TU Eindhoven) is er voor de productie van voldoende groene waterstof om 100 kilometer te rijden, maar liefst drie keer zoveel energie nodig dan een vergelijkbare elektrische auto direct op diezelfde stroom te laten rijden. Manfred Schrödl (hoogleraar aan de TU Wenen) berekent dat de productie van waterstof momenteel zo’n 2,4 keer meer energie kost.
Lees ook: Corolla Waterstof: Specificaties en verwachtingen
Een ander nadeel is dat je met een waterstofauto (net als bij benzine) afhankelijk blijft van de winning van waterstof door derden. Elektriciteit kun je tegenwoordig zelf opwekken door middel van zonnepanelen. Hierdoor ben je minder afhankelijk van (toekomstige) waterstofprijzen.
Een praktisch bezwaar voor een directe overstap op waterstofauto’s, is dat er nog maar weinig waterstoftankstations zijn. In Nederland zijn er momenteel pas 14 waterstoftankstations. Ondanks de voordelen van rijden op waterstof, worden door experts geen directe overstap van elektrisch naar waterstof verwacht. Door ontwikkelingen in het productieproces wordt verwacht dat batterijen op korte termijn veel milieuvriendelijk ontwikkelt kunnen worden. Ook wordt verwacht dat de actieradius de komende jaren flink zal blijven uitbreiden. Zolang er geen manieren worden gevonden om met minder stroom meer waterstof te winnen, zullen de huidige voordelen van waterstof dus waarschijnlijk geen stand houden.
Nadelen rijden op waterstof:
- De keuze is niet zo reuze: maar een aantal automerken (Toyota en Hyundai) zijn begonnen met het produceren van waterstofauto's.
- Waterstof is net zo duur als benzine. De verwachting is dat mettertijd waterstof goedkoper geproduceerd kan worden. Een elektrische auto opladen is een stuk voordeliger.
- Waterstofstations zijn tegenwoordig nog erg schaars. Denk er dus goed over na dat je misschien weleens een stuk moet reizen voor het dichtstbijzijnde tankstation.
- EV's en auto's op fossiele brandstof zijn veel goedkoper in aanschaf dan auto's op waterstof.
- Omdat elektriciteit nodig is om waterstof te maken en de waterstof vervolgens weer omgezet wordt in elektriciteit, is het twee keer efficiënter om direct elektrisch te rijden.
- In Nederland zijn momenteel vijftien waterstofstations te vinden. En in de meeste EU-landen zelfs helemaal geen. Ter vergelijking: in ons land staan ruim 100.000 publieke laadpalen.
- Per kilometer is waterstof maar iets goedkoper dan benzine. Elektrisch rijden is daarom veel goedkoper.
- Grote opslagtanks - Waterstof sla je op in tanks. Die nemen ruimte in en moeten gebouwd worden. Elektriciteit gaat gewoon via het bestaande energienet.
- Er is een grote hoeveelheid elektriciteit nodig om waterstof te maken. Er gaat namelijk veel elektriciteit verloren bij de productie van waterstof.
- In een waterstofauto auto zijn een of meerdere grote, extra stevige tanks ingebouwd, waarin de waterstof onder hoge druk wordt bewaard.
Welke waterstofauto’s zijn in Nederland te koop?
In Nederland zijn op dit moment twee waterstofauto’s te koop:
- Toyota Mirai - Heeft een actieradius van 650 kilometer, heeft 0,79 kilo waterstof nodig per 100 kilometer en is beschikbaar vanaf € 69.450.
- Hyundai Nexo - Heeft een bereik van 665 kilometer, heeft 0,95 kilo waterstof per 100 kilometer nodig en is te koop vanaf € 69.995.
Ondertussen geven BMW en Toyota, Jaguar Land Rover en Renault aan dat ze werken aan een waterstofauto. Maar de plannen zijn nog niet concreet.
Waarom is elektrisch rijden populairder?
Eind 2022 reden er in Nederland bijna 500.000 stekkerauto’s rond en slechts 500 waterstofauto’s. En dit verschil wordt elk jaar groter. Elektrisch rijden lijkt de strijd dan ook te gaan winnen als het gaat om personenvervoer.
Vergeleken met elektrische auto’s staat rijden op waterstof echt nog in de kinderschoenen. Ondanks dat waterstof een paar unieke voordelen heeft, verbetert de technologie en betaalbaarheid van elektrische auto’s veel harder. Daarmee worden de voordelen van rijden op waterstof steeds kleiner. Zo wordt de actieradius van EV’s steeds groter, gaat laden sneller, komen er wekelijks nieuwe laadpunten bij en blijft het aanbod groeien. Ook is elektrisch rijden goedkoper en duurzamer.
Voor de meeste automobilisten is de elektrische auto op dit moment de meest logische keuze: de infrastructuur is op orde, de kosten zijn lager en de efficiëntie is veel hoger. Waterstofauto’s bieden voordelen voor wie snel wil tanken, lange afstanden rijdt of geen eigen laadplek heeft, maar zijn vooral interessant voor zwaar transport en specifieke zakelijke toepassingen.
De verwachting is dat beide technologieën naast elkaar zullen bestaan, elk met hun eigen rol in de mobiliteit van de toekomst. Voor personenauto’s lijkt elektrisch laden het meest logisch.
Waterstofauto leasen/kopen?
Is het al verstandig om een waterstofauto te kopen of leasen? Het antwoord hierop is dat je dit het beste kunt doen als je een ruim budget hebt, dichtbij een waterstoftankstation woont, veel om het milieu geeft en geen zin hebt in laden.
Rijden op waterstof staat nog in de kinderschoenen. In de toekomst zal waterstof goedkoper worden en zal er meer keuze zijn in waterstofauto's. Voor veel mensen is het dus nog even afwachten.
Tot die tijd kun je gebruikmaken van elektrische auto's of benzineauto's. Wist je bijvoorbeeld dat er steeds meer EV's zijn die je binnen 20 minuten kunt snelladen van 20 tot 80%? Technologische ontwikkelingen volgen elkaar razendsnel op.
Groene, grijze, blauwe en paarse waterstof
Er is maar één soort gas dat waterstof heet, maar waterstof is op verschillende manieren te maken. Hoe waterstof wordt gemaakt, maakt veel uit voor de duurzaamheid. Er is groene, grijze, blauwe en paarse waterstof. Het verschil tussen deze kleuren waterstof zit ‘m in de manier waarop de waterstof wordt geproduceerd.
- Groene waterstof wordt gemaakt met duurzame elektriciteit. Door de elektrische stroom wordt water omgezet in waterstof en zuurstof (elektrolyse). Als je deze waterstof produceert met elektriciteit uit duurzame energiebronnen als windmolens en zonnepanelen, komt er geen CO2 vrij. Op dit moment is minder dan 1 procent van alle waterstof groen.
- Grijze waterstof wordt gemaakt met behulp van olie, gas of steenkool. Een voorbeeld hiervan is aardgas, dat onder druk wordt gezet en wordt verhit waardoor er waterstof én CO2 ontstaat. Voor elke kilogram waterstof komt er 7 kilogram CO2 vrij. Maar liefst 99 procent van alle waterstof in Nederland is grijs.
- Blauwe waterstof is grijze waterstof waarbij de CO2 die vrijkomt voor 80 tot 90 procent wordt opgevangen en onder de grond wordt gestopt (CO2-opslag,vaak in lege gasvelden onder de zeebodem) blauwe waterstof wordt nog nergens ter wereld op grote schaal geproduceerd. En de opslag van de vrijgekomen CO2 is heel duur.
- Paarse waterstof wordt gemaakt met kerncentrales en is een schone waterstof met risico’s: kernenergie veroorzaakt kernafval, heeft veel koelwater nodig en levert gevaar op.
Is waterstof gevaarlijk?
Waterstof is niet giftig, maar kan wel voor gevaarlijke situaties zorgen. Waterstof is bijvoorbeeld geurloos en ook kleurloos, en is daardoor niet gemakkelijk waar te nemen. Bovendien brandt waterstof met een nauwelijks zichtbare vlam, waardoor een waterstofbrand lastig te blussen is.
Daartegenover staat dat waterstofmoleculen licht zijn, waardoor het waterstofgas snel opstijgt en zich snel verspreidt.
Is een waterstofauto gevaarlijk?
Een waterstofauto is niet gevaarlijk. Immers, als dit wel zo was geweest, was een waterstofauto nooit goedgekeurd en toegelaten voor gebruik op de openbare weg. Maar ook los van de aandrijftechniek zijn waterstofauto’s veilig en komen met gemak door de veiligheidstests van de Euro NCAP.
Voordelen elektrisch rijden in 2025
Ondanks de mooie belofte van waterstof, is de hoop in de nabije toekomst dus nog gevestigd op elektrisch rijden. Om de klimaatdoelstellingen te halen en zo min mogelijk uitstoot van uitlaatgassen te realiseren, moeten we nu al zoveel mogelijk overstappen naar elektrisch rijden.
Een veelgenoemd voordeel van rijden op waterstof is dat de afstand die je op een tank kunt rijden vergelijkbaar is met een benzineauto, terwijl elektrische auto’s met batterij een beperkte actieradius hebben. De ontwikkeling van elektrische auto’s staat echter niet stil. De nieuwste modellen hebben vaak al een actieradius van meer dan 300 km. Dit is ruim voldoende voor de gemiddelde reisafstand die een Nederlander op een dag aflegt.
Bovendien kan je een elektrische auto ‘s nachts thuis of in je wijk opladen, waardoor je zelden onderweg hoeft bij te laden. En als dit dan toch nodig is, dan kun je gebruik maken van snellaadstations aan de snelweg, waar je je autobatterij in ongeveer 20 minuten weer voor 80 procent kunt opladen. Het totaal aantal (semi-)publieke laadpunten op Juni 2025 is 195.238, het totaal aantal snellaadpunten is 5.819.
Toepassingen van waterstof in zwaar transport en industrie
Groene waterstof kent waardevolle toepassingen als brandstof in zwaar transport en de industrie. Bijvoorbeeld voor zwaar transport zoals bijzondere vrachtwagens of schepen. Voor zwaar transport over langere afstanden is de actieradius van batterijen of de trekkracht namelijk soms ontoereikend. In de scheepvaart kan waterstof ook als brandstof ingezet worden.
Het meest geschikt is waterstof voor industriële toepassingen. Hier zijn namelijk minder alternatieven beschikbaar en er kan een hogere temperatuur mee worden gehaald. Dit maakt waterstof een geschikte brandstof voor industriële toepassingen.
Conclusie
Al met al is waterstof geen geschikte brandstof om onze personenauto’s op te laten rijden. De toekomst voor personenauto’s ligt bij batterij-elektrisch rijden. Qua energierendement en de kosten van de energie is waterstof niet concurrerend met batterij-elektrisch rijden. Elektrisch rijden is efficiënter, goedkoper en beter beschikbaar.