De versnellingsbak van uw auto is een complex mechanisch systeem dat de krachttoevoer van de motor naar de aandrijfas regelt. Het ervaart na verloop van tijd meer slijtage dan de meeste andere onderdelen van uw voertuig. Het kan dus gebeuren dat uw versnellingsbak kapot gaat. In dit artikel bespreken we de meest voorkomende symptomen van een kapotte versnellingsbak, onderhoudstips en mogelijke oplossingen.
Wat is een Versnellingsbak?
Kort gezegd is een versnellingsbak de schakelinrichting van een motorvoertuig om te wisselen van versnelling. Deze kunt u vinden in het midden voorin de auto. U kunt het vergelijken met de verschillende grootte van het aantal tandwielen van een racefiets. Deze zitten bloot aangedreven aan het wiel maar bij een auto zijn ze ondergebracht in een versnellingsbak. De functie is hetzelfde: Trekkracht bij een bepaalde snelheid overbrengen op de wielen. De schakel verwisselt van versnelling door middel van een versnellingspook. De voetbediende koppeling werkt in combinatie met deze.
Hoe Werkt een Versnellingsbak?
Net als een racefiets heeft een auto ook een aantal tandwielen van verschillende grootte. Alleen zitten ze bij een auto niet open en bloot aan het aangedreven wiel, maar zijn ze ondergebracht in de versnellingsbak. Als de versnellingsbak ‘vrij’ staat, grijpen de tandwielen steeds in elkaar, maar draaien ‘loos’ op hun as. Schakelen betekent dat we met een schakelmof een ring verschuiven, waardoor het loos draaiende tandwiel wordt verbonden met de as waarop dit zich bevindt. Deze ringen heten ‘synchromeshringen’. Door hun schuine kanten en het gebruikte materiaal (een soort brons) komt de verbinding vloeiend tot stand. Overschakelen betekent één ring lossen en een andere verbinden.
In de versnellingsbak laten we tandwielparen van verschillende grootte in elkaar grijpen. Het ene tandwiel is daarbij op de ingaande as via de koppeling verbonden met de motor. Het andere tandwiel is via de tussenas en uitgaande as van de versnellingsbak verbonden met de aangedreven wielen van de auto. De verhouding tussen het aantal tanden per stel bepaalt hoeveel omwentelingen de uitgaande as maakt ten opzichte van de ingaande as.
Meest gangbaar is nog steeds de handgeschakelde versnellingsbak, waarbij je zelf koppelt en schakelt. Ook al heel lang bestaat de automatische versnellingsbak, die zelf de juiste versnelling kiest. Die werkt met een koppelomvormer. Van wat recenter datum zijn de semi-automatische versnellingsbakken of gerobotiseerde bakken. De laatste jaren zien we steeds meer auto’s met een versnellingsbak met dubbele koppeling. De ene koppeling bedient de oneven versnellingen, de andere de even. Daardoor kan er geschakeld worden zonder dat de aandrijving onderbroken wordt. Ook de snelheid van schakelen is een voordeel. Tenslotte kennen we nog de continu variabele transmissie (CVT), voor het eerst toegepast door DAF.
Lees ook: Versnellingsbak problemen bij de Opel Astra K
Veelvoorkomende Symptomen van een Kapotte Versnellingsbak
Als een transmissie defect is, worden symptomen merkbaar. Wie dit herkent, kan in een vroeg stadium grote schade aan de transmissie voorkomen.
Het is dus een goed idee om aandacht te besteden aan elke activiteit die ongebruikelijk lijkt. Maakt uw auto een raar geluid of ervaart u trillingen tijdens het schakelen? Wacht dan niet langer en kom direct bij ons langs voor een diagnose. Hoe langer u wacht, hoe groter de schade aan uw versnellingsbak wordt. Plus, hoe langer u rond rijdt met een kapotte versnellingsbak, hoe gevaarlijker de situatie op de weg wordt.
Hier zijn de 10 meest voorkomende symptomen van een mogelijke kapotte versnellingsbak:
- Gebrekkige respons of trage wisseling tussen versnellingen: Ooit opgevallen dat de auto tijdens het rijden aarzelt of weigert te schakelen? Zowel handgeschakelde transmissies als automaten kunnen vertraagde responsprobleem hebben. Het toerental van de motor zal stijgen, maar de auto zal niet zo snel bewegen als de motor klinkt.
- Zeuren, bonzen en neuriën: Het is onmogelijk om precies te zeggen hoe uw auto klinkt als er problemen zijn met uw transmissie. Echter, één ding is zeker: dit geluid heeft u nog niet eerder gehoord. De geproduceerde geluiden variëren tussen verschillende merken en modellen, maar de beste manier om het te beschrijven is zoemend of zeurend. Handmatige transmissies brengen geluiden voort die kunnen worden omschreven als iets mechanischer, luider en abrupter.
- Lekkende / lage vloeistof: Een lek is waarschijnlijk het meest herkenbare symptoom van een kapotte versnellingsbak en moet zo snel mogelijk worden gerepareerd. Het laten lekken van vloeistof is een van de meest voorkomende oorzaken van defecten aan de transmissie. Automatische transmissievloeistof (ATF) is het levensbloed van een transmissie dat de boel smeert en reinigt en als hydraulische vloeistof fungeert.
- Knarsend geluid of trillingen: Een auto hoort soepel en zonder schokken of trillingen te rijden, en er zijn geen knarsende geluiden. Deze suggereren allemaal dat er een probleem is met de versnellingen. Handgeschakelde transmissies duiden vaak op problemen door een knarsend geluid wanneer u in een versnelling schakelt. Automatische transmissies werken een beetje anders. In plaats van een knarsend geluid te maken, zult u in het begin waarschijnlijk voelen dat het even duurt om in de versnelling te wiebelen in plaats van de typische vloeiende overgangen. Naarmate het probleem erger wordt, worden de overgangen naar de volgende versnelling schokkender en ervaart u meer trillingen.
- Verbrande geur: Elke brandgeur die uit uw auto komt, is reden tot bezorgdheid. Oververhitting van transmissievloeistof is een van de oorzaken van een brandgeur. Transmissievloeistof helpt de onderdelen gesmeerd en gekoeld te houden, zodat ze niet verslijten en beschadigd raken. Een brandgeur is één van de gevaarlijkste symptomen van een kapotte versnellingsbak!
- Auto weigert om in de versnelling te gaan: Als de auto niet schakelt nadat u de koppeling heeft ingedrukt, kijk dan naar de vloeistof om er zeker van te zijn dat deze zich op het juiste niveau bevindt. Andere oorzaken zijn onder meer het gebruik van de verkeerde dikte (type) vloeistof en de koppelingsstangen of schakelkabels die moeten worden afgesteld.
- Het dashboard lampje brand: Het controle lampje op het dashboard van uw auto is een goede vroege indicator dat er iets mis gaat (of al is) met uw auto, en in het bijzonder met uw transmissie. Er zijn sensoren in veel delen van een auto motor geplaatst die de computer waarschuwen als deze ongebruikelijke activiteit van een bepaald proces detecteert.
- Luidruchtige versnellingsbak in neutraal: Gelukkig kan een transmissie die luidruchtig is wanneer deze in neutraal staat, een goedkope, eenvoudige oplossing hebben, zoals het toevoegen van wat vloeistof of het vervangen ervan.
- Versnellingen glijden weg: Een transmissie blijft in een bepaalde versnelling totdat er wordt geschakeld door de bestuurder (handmatig) of de computer (automatisch). Als de transmissie tijdens het rijden spontaan wegglijdt uit de versnelling (of gewoon in neutraal springt), hoeven wij u niet te vertellen dat dit een ernstig veiligheidsrisico is.
- Slepende koppeling: Een sleepkoppeling beschrijft het symptoom dat wordt ervaren bij handmatige schakelkasten waarbij de koppelingsplaat het vliegwiel niet ontkoppelt wanneer het koppelingspedaal wordt ingedrukt. De koppeling draait nog steeds met de motor, waardoor het moeilijk tot onmogelijk is om van versnelling te wisselen.
Het is belangrijk om goed op uw auto te letten en deze bovenstaande symptomen van een kapotte versnellingsbak tijdig te herkennen. Vaak kunnen grote dure reparaties worden vermeden als het voertuig goed wordt onderhouden. Dit geldt vooral als u iets ongewoons opmerkt.
LET OP: Veiligheid komt écht eerst. Een kapotte versnellingsbak is een gevaar op de weg.
Lees ook: Astra J versnellingsbak problemen: Symptomen en oorzaken
Hoe Onderhoud ik Mijn Versnellingsbak?
Wat betreft uw versnellingsbak wilt u natuurlijk dat deze zo lang mogelijk mee gaat maar hoe voorkom je nou slijtage? We bespreken een aantal tips voor u:
- Hoge toerentallen vermijden.
- Als je niet schakelt, laat je hand dan niet rusten op de pookknop. Het schakelmechanisme loopt zo slijtage op.
- Tijdig vervangen van transmissieolie. Dit is belangrijk van automatische versnellingsbak.
- Rustig inleggen van de achteruitversnelling en stilstaan bij de achteruitversnelling inschakelen.
- Versnellingen niet onnodig overslaan.
- Eerst ontkoppelen, dan schakelen.
- Niet slippen van de koppeling.
Regelmatige olie- en vloeistofverversingen zijn erg belangrijk. Onjuist gebruik van de koppeling en ruw schakelen kunnen zorgen voor een verhoogde belasting van de onderdelen en daarmee voor een snellere slijtage.
Wanneer Moet ik Mijn Versnellingsbak Vervangen?
Door het continu in elkaar grijpen van de tandwielen ontstaat slijtage. De synchromeshringen hebben het nog het zwaarst te verduren. Zij moeten tijdens het schakelen het snelheidsverschil tussen tandwiel en as opvangen. Als de synchromeshes versleten zijn, wordt schakelen lastiger, misschien is soms wat gekraak hoorbaar.
Als de versnellingsbak niet soepel meer schakelt, begint te kraken of uit de versnelling springt, kan dat meerdere oorzaken hebben. Mogelijk zijn de synchromeschringen versleten. Die zorgen ervoor dat de assen, waarop twee tandwielen in elkaar grijpen, met dezelfde snelheid draaien. Verder kunnen ook de in de bak aanwezige lagers of tandwielen versleten zijn of de schakelvork gebroken zijn.
Versnellingsbak Reviseren of Vervangen?
Wanneer het duidelijk is dat je versnellingsbak een probleem heeft, moet er uiteraard een oplossing worden gezocht. Als het aan de koppeling ligt, is het vrij eenvoudig. Dan wordt de koppeling vervangen. Als het probleem echt in de versnellingsbak zelf zit, wordt het een ander verhaal. Dan sta je voor de keuze reviseren of vervangen.
Lees ook: Bekijk de volledige analyse van de Opel Grandland automaat.
Versnellingsbak Reviseren
Bij reviseren wordt de versnellingsbak gedemonteerd, gereinigd en worden versleten onderdelen vervangen. De oorspronkelijke versnellingsbak blijft behouden, wat kan bijdragen aan het behoud van de oorspronkelijke rijervaring of de originaliteit van de auto.
Wat is Goedkoper: Reviseren of Vervangen?
Zoals hierboven al een beetje is besproken, is het in principe voordeliger om een versnellingsbak te reviseren dan hem te vervangen. Reviseren kan echter tijdrovend zijn, waardoor het vanwege de arbeidskosten van een garage mogelijk toch duurder is om te reviseren dan de versnellingsbak te vervangen.
Soorten Versnellingsbakken
Er zijn verschillende soorten automatische transmissies.
- Handgeschakelde versnellingsbakken: Meest gangbaar, waarbij je zelf koppelt en schakelt.
- Automatische versnellingsbakken: Kiezen zelf de juiste versnelling en werken met een koppelomvormer.
- Semi-automatische versnellingsbakken: Ook bekend als gerobotiseerde bakken.
- Versnellingsbakken met dubbele koppeling: De ene koppeling bedient de oneven versnellingen, de andere de even.
- Continu variabele transmissie (CVT): Voor het eerst toegepast door DAF.
Hieronder een overzicht van de meest voorkomende soorten automatische versnellingsbakken:
- DSG (Direct Shift Gearbox): Een speciaal type automatische versnellingsbak met twee automaten in één.
- CVT (Continu Variabele Transmissie): Biedt een traploze overbrenging zonder vaste versnellingen.
- X-tronic: Een specifieke CVT-transmissie die wordt gebruikt door Nissan en Renault.
- Conventionele automaat: Schakelt automatisch tussen de versnellingen zonder dat de bestuurder hoeft te schakelen.
- Semi automaat: Een combinatie van een handgeschakelde en een automatische versnellingsbak.
- Sequentiële versnellingsbak: Schakelt in een vaste volgorde door de versnellingen en wordt vaak gebruikt in raceauto’s.
Autorijschool Storm - Het starten van een auto met automatische versnellingsbak
DSG (Direct Shift Gearbox)
DSG staat voor Direct Shift Gearbox. De DSG is een speciaal type automatische versnellingsbak. Het bijzondere aan DSG is dat het eigenlijk twee automaten in één zijn. Eén versnellingsbak is verantwoordelijk voor de oneven versnellingen (1, 3, 5) en de andere voor de even versnellingen (2, 4, 6). Terwijl u in een bepaalde versnelling rijdt, zet de versnellingsbak de volgende versnelling alvast klaar. Hiermee schakelt een DSG sneller, zuiniger en sportiever. De DSG-versnellingsbak maakt gebruik van een geavanceerde elektro-hydraulische besturingsmodule om de koppeling en het schakelen te regelen. Hiermee brengt de DSG het rijcomfort van een volautomaat, terwijl het tegelijkertijd de efficiëntie van handmatige versnellingen heeft. Bovendien maakt de versnellingsbak dus gebruik van die dubbele koppeling, één voor de even en één voor de oneven versnellingen.
Een van de grootste voordelen van DSG is dat het schakelen veel sneller gaat dan bij een handgeschakelde auto. De volgende versnelling staat tenslotte al klaar.
Er kunnen ook problemen de kop opsteken met een DSG-versnellingsbak. Een daarvan is dat de versnellingsbak ongewenste geluiden kan produceren. Dit kan verschillende oorzaken hebben, zoals het op een verkeerd moment terugschakelen of slijtage in de versnellingsbak. Een ander probleem is dat de versnellingsbak soms te vroeg of te laat schakelt. Dit treedt op wanneer de gebruiker wil versnellen en bij het opschakelen wordt er soms een tijdje niet gereageerd. Daarnaast kan er een mechatronic storing optreden in de DSG bak. Dit kan leiden tot schokken in de 1e of 2e versnelling. Ook kan de auto met een DSG-automaat slecht schakelen bij hoge toeren.
Deze problemen komen zeker niet bij alle DSG bakken voor. Zoals alle onderdelen van een auto zijn ze aan slijtage onderhevig. Dat is normaal. Doordat er ook elektronica in de transmissie zit, moet u deze soms (laten) updaten.
Reparaties aan een DSG-versnellingsbak kunnen kostbaar zijn. Veelvoorkomende problemen met DSG-versnellingsbakken zijn onder andere schokken en trillingen tijdens het gebruik.
Het is niet altijd nodig om de DSG-transmissie te vervangen. Een revisie is een goede mogelijkheid.
De rijervaring met een DSG-versnellingsbak wordt vaak omschreven als sportief en responsief. Door de snelle schakeltijden en het constante vermogen biedt DSG een soepele en dynamische rijervaring.
CVT (Continu Variabele Transmissie)
CVT, wat staat voor Continu Variabele Transmissie, is ander bijzonder type automatische versnellingsbak. De CVT biedt een traploze overbrenging. Bij een traditionele versnellingsbak, zoals een handgeschakelde of automatische versnellingsbak, zijn er vaste versnellingen (bijvoorbeeld 1e, 2e, 3e, enz.). Bij het schakelen tussen deze versnellingen is er een merkbare onderbreking van de krachtoverbrenging.
Een CVT, of Continu Variabele Transmissie, werkt net anders. In plaats van vaste versnellingen, heeft een CVT een oneindig aantal ‘versnellingen’ binnen een bepaald bereik. Dit wordt bereikt door het gebruik van twee kegelvormige schijven en een metalen duwband. De positie van de duwband op de schijven kan variëren, waardoor de overbrengingsverhouding (of ‘versnelling’) continu kan veranderen.
Een van de grootste voordelen van CVT is de soepele en naadloze acceleratie, wat lekker rijdt.
Over het algemeen is de CVT-transmissie een mooi stukje techniek. Maar er kunnen problemen optreden met een CVT-versnellingsbak. Zo kan de versnellingsbak ongewenste geluiden produceren. Daar zijn verschillende oorzaken voor, zoals slijtage in de versnellingsbak of problemen met de duwband. Een ander probleem is dat de versnellingsbak soms niet goed reageert bij het optrekken of bij hoge snelheden.
Het is niet altijd nodig om de CVT-transmissie te vervangen. Een revisie is vaak een goede optie.
De rijervaring met een CVT-bak wordt vaak omschreven als soepel en responsief.
X-tronic
De X-tronic is een specifieke CVT-transmissie die wordt gebruikt doorNissan en in enkele modellen van Renault. Wat de X-tronic onderscheidt van een ‘gewone’ CVT is de manier waarop het de overbrengingsverhoudingen regelt. In een standaard CVT wordt de overbrengingsverhouding aangepast door de positie van een metalen duwband tussen twee kegelvormige schijven te veranderen.
Een van de belangrijkste verschillen is dat de X-tronic is uitgerust met een handmatige schakelfunctie die zes virtuele versnellingen biedt. Daarnaast maakt de X-tronic CVT gebruik van een hydraulische koppelomvormer, wat bijdraagt aan een soepelere rijervaring. Bij varianten voor hybride voertuigen wordt een droge koppeling gebruikt in plaats van een koppelomvormer.
Wat Kost het Vervangen van een Versnellingsbak?
Uw versnellingsbak is kapot, erg vervelend. U wilt dan graag dat deze zo snel mogelijk vervangen wordt. De prijzen zullen verschillen per model en klasse. Gemiddeld gezien kost het ongeveer 2.000 tot 3.000 euro om een oude versnellingsbak te verwijderen en vervangen door een nieuwe.
Voor een nieuwe automatische versnellingsbak bedragen de materiaalkosten alleen al vanaf 2.000* euro. Nieuwe handgeschakelde transmissies zijn iets goedkoper, maar zitten ook in de drie-cijferige range. De hoeveelheid werk die nodig is om een versnellingsbak te vervangen is enorm. Hier moet ongeveer vijf tot acht uur worden gewerkt.
Als u besluit de defecte versnellingsbak te vervangen door een gebruikt onderdeel, wordt het factuurbedrag aanzienlijk verlaagd. Dit geldt ook voor de reparatie van de beschadigde versnellingsbak. Toch zijn ze ook een flink stuk boven de 1.000 euro.
U kunt ook geld besparen door de versnellingsbak te laten repareren. Na overleg met de gespecialiseerde garage kunt u alle benodigde onderdelen voor defecte versnellingsbakken tegen gunstige prijzen bestellen.
Omdat er veel verschillende modellen Opel zijn, uit verschillende tijdperken, variëren de kosten van een revisie of reparatie van een versnellingsbak of automaat flink. De kosten zijn dus afhankelijk van het type auto en de mate van slijtage en schade. Bedenk wel dat een reparatie aardig duur kan zijn. Een revisie is daarom een betere keuze.
Kostenbesparing
Het opfrissen van uw kennis van transmissies (althans de basisprincipes) wordt ten zeerste aanbevolen, omdat het u kan helpen geld te besparen door dure inspecties te vermijden en eenvoudige procedures uit te voeren. Denk bij voorbeeld aan het zelf vervangen van transmissievloeistof, en het hebben van de juiste kennis over uw auto. Zo voorkomt u in ieder geval veel reparatiekosten.
| Type Reparatie | Gemiddelde Kosten | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Vervanging Nieuwe Versnellingsbak (Automaat) | €2.000 - €3.000+ | Inclusief materiaal en arbeidskosten |
| Vervanging Nieuwe Versnellingsbak (Handgeschakeld) | €1.500 - €2.500+ | Inclusief materiaal en arbeidskosten |
| Gebruikte Versnellingsbak | €1.000+ | Afhankelijk van model en staat |
| Versnellingsbak Revisie | €1.000+ | Kosten variëren afhankelijk van de schade |
Waar kan ik mijn Versnellingsbak Laten Maken?
U kunt een onderhoudsbeurt inplannen om uw versnellingsbak te laten vervangen/repareren. Dat hangt geheel af van persoonlijke voorkeur. De prijzen zullen verschillen per model en klasse.
Voor reparatie kun je terecht bij de dealer of bij een bedrijf dat gespecialiseerd is in revisie van versnellingsbakken.
Heeft uw Opel problemen met schakelen of wilt graag preventief laten kijken naar uw versnellingsbak? Dan bent u bij SHM Transmissie aan het goede adres. Wij hebben tientallen jaren ervaring met het reviseren en repareren van Opel versnellingsbakken en automaten.