Een veelgestelde vraag in de strafrechtpraktijk is onder welke voorwaarden de politie een voertuig mag doorzoeken op basis van de Opiumwet. Het antwoord hangt af van de specifieke omstandigheden van het geval. Het Wetboek van Strafvordering (Sv) beschrijft in welke gevallen een auto (of ander vervoermiddel) door de politie mag worden doorzocht.
In de wet staat echter niet het woord auto. Er staat het woord vervoermiddel. Hiermee is het ook mogelijk een camper, motor of scooter te doorzoeken.
De wet geeft een vervoermiddel dat wordt gebruikt als woning een groter recht op privacy. Denk hier aan de eerder genoemde camper.
Laten we de belangrijkste aspecten eens nader bekijken.
Wanneer Mag de Politie een Voertuig Doorzoeken?
In feite mag de politie een auto altijd doorzoeken als er sprake is van een heterdaad situatie voor elk strafbaar feit. Als er geen sprake is van een heterdaad situatie, mag de politie een auto alleen doorzoeken wanneer er sprake is van een verdenking van een strafbaar feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegestaan. Dat betekent strafbare feiten waarvoor maximaal 4 jaar of meer gevangenisstraf op staat.
Lees ook: Alles over de doorzoekingsprocedure van een voertuig
De politie heeft toegang tot uw auto als men redelijkerwijs kan vermoeden dat er verdovende middelen van lijst 1 of 2 vervoerd worden of aanwezig zijn. Art. 9 lid 1 onder a opiumwet. In geval van ontdekking op heterdaad van een strafbaarfeit is de opsoringsambtenaar bevoegd om ter inbeslagneming het voertuig te doorzoeken.
Toegang tot het vervoermiddel omvat ook de kofferbak en de motorkap.
Zie bijvoorbeeld: Het hof is van oordeel dat de ambtshalve kennis van de verbalisanten in samenhang met de concrete omstandigheden van het geval - in het bijzonder de locatie van het tankstation bij de Belgische grens, de aan het oog onttrokken plaats waar verdachte zijn auto had geparkeerd, het feit dat de auto van verdachte een Frans kenteken had, de omstandigheid dat verdachte en zijn medeverdachte de motorkap van de auto sloten toen zij verbalisanten zagen naderen en het met drugsgebruik in verband te brengen uiterlijk van verdachte en zijn medeverdachte - het redelijk vermoeden bij de verbalisanten rechtvaardigde dat met de auto van verdachte middelen als bedoeld in lijst I of II van de Opiumwet werden vervoerd of dat dergelijke middelen in die auto aanwezig waren.
Nadat verbalisant [verbalisant 2] zich rechtmatig de toegang tot de personenauto van verdachte had verschaft door de motorkap te openen, heeft hij het topdeel van het luchtfilter van het luchtfilter afgenomen en heeft hij het luchtfilter verwijderd. Het hof duidt het afnemen van het topdeel en het verwijderen van het luchtfilter door de verbalisant als een doorzoeking van de personenauto van verdachte. Hiertoe verleende evenwel artikel 9 van de Opiumwet noch - in de gegeven omstandigheden - een andere wettelijke bepaling de bevoegdheid.
Zowel in zeg maar het bestuurders- en passagiersgedeelte als onder de motorkap en in de achterbak mag men op grond van artikel 9 Opiumwet zoekend rondkijken.
Lees ook: LZV in Nederland: Eisen en Regels
de opiumwet geeft toegang tot het voertuig en dan mag alleen zoekend rondgekeken worden.
Het doorzoeken van een auto is alles wat verder gaat dan het zoekend rondkijken. Er is dus een handeling met de handen nodig. Denk hier aan een deken die door de politie wordt opgetild.
ADVOCAAT: 10 verkeersstoprechten die u MOET kennen
Toestemming voor Doorzoeking: Afstand van Rechten
In de praktijk komt voor dat u een stopteken van de politie krijgt, en de politie u vervolgens om toestemming vraagt om uw auto te mogen doorzoeken. In een dergelijk geval kan het verstandig zijn om geen toestemming te geven om uw auto te doorzoeken.
Geeft u wél toestemming om uw auto te doorzoeken, dan wordt het toepassen van die doorzoeking door de politie niet meer gezien als wettelijk dwangmiddel. Anders gezegd, dan gelden de wettelijke eisen in art. 96b Sv niet, en doet u (onbewust) afstand van uw rechten (HR 9 oktober 2018, ECLI:NL:HR:2018:1886).
Lees ook: Voertuigregistratie en onbekende entiteiten: Wat u moet weten
Wanneer iemand toestemming heeft gegeven zijn auto te doorzoeken, doet hij afstand van alle rechten. Dit houdt het volgende in. Stel dat achteraf blijkt dat de politie de auto niet mocht doorzoeken, dan kan degene zich niet meer op die onrechtmatigheid beroepen.
Mochten er bijvoorbeeld verboden middelen, zoals drugs, wapens of illegaal vuurwerk, in uw auto worden aangetroffen tijdens de doorzoeking, dan kunt u door de toestemming die u heeft gegeven op een later moment niet meer klagen over eventueel onrechtmatig handelen door de politie (onrechtmatige doorzoeking van uw auto).
Vormverzuimen en Mogelijke Gevolgen
Dit laatste kan voor u interessant zijn, want als blijkt dat de politie zonder uw toestemming uw auto hebben doorzocht en er dus geen reden was om uw auto te doorzoeken, dan kan er sprake zijn van een vormverzuim als bedoeld in art. 359a Sv.
Dit is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Zo moet er worden gekeken naar het belang van het geschonden voorschrift. Verder moet er worden gekeken naar de ernst van het verzuim. Tot slot is de mate van het veroorzaakte nadeel van belang. Dit is het leerstuk van vormverzuimen.
Als de officier van justitie vervolgens heeft besloten om u strafrechtelijk te vervolgen, omdat er bijvoorbeeld drugs is aangetroffen in uw auto, dan kan dit vormverzuim leiden tot niet-ontvankelijk verklaring van het Openbaar Ministerie, of bewijsuitsluiting van de aangetroffen verboden middelen (zodat vrijspraak dient te volgen) of strafvermindering.
Er zijn verschillende mogelijke gevolgen van een vormverzuim:
- strafvermindering
- de enkele constatering van de rechter dat er sprake is van een verzuim.
- In theorie is het ook mogelijk het openbaar ministerie niet-ontvankelijk te verklaren.
Wat te Doen bij een Onrechtmatige Doorzoeking?
Denkt u ook te maken te hebben met een onrechtmatige doorzoeking, waardoor u nu verdacht wordt van het opzettelijke bezit van drugs, wapens of illegaal vuurwerk, neem dan direct contact met ons op.
Bent u van mening dat er sprake is geweest van een onrechtmatige doorzoeking? U kunt uw zaak geheel vrijblijvend aan ons voorleggen.
De advocaten van ons kantoor gebruiken geen typische advocatentaal met veel moeilijke woorden. Wij willen verdachten zo goed mogelijk bijstaan en zo goed mogelijk van informatie voorzien.