Het hebben van een Risico-Inventarisatie en - Evaluatie (RI&E) is een kernverplichting uit de Arbowet. Niet voldoen aan de kernverplichtingen kan zelfs boetes opleveren tot wel 4.500 euro. Een Risico Inventarisatie en Evaluatie, ook wel RI&E genoemd, is een belangrijk middel voor werkgevers om alle risico’s in kaart te brengen. Met de verplichte Risico Inventarisatie en Evaluatie heeft u inzicht in alle risico's in uw bedrijf. Op basis hiervan kunt u de kans op een ongeval verkleinen door passende maatregelen te nemen. Zo verkleint u ook de kans op aansprakelijkheid en hoge boetes bij letsel.
Wat is een RI&E?
RI&E is de afkorting voor risico inventarisatie en evaluatie. Maar: wat is een risico inventarisatie en evaluatie? Het doel van RI&E is het verkrijgen van snelle inzichten in de situatie op de werkvloer zodat de werkgever kan zien waar verbeteringen binnen de organisatie nodig zijn. Dit is nodig om risico’s op gebied van onveilig en ongezond werken te ondervangen met gepaste maatregelen binnen de organisatie.
In een Risico Inventarisatie en Evaluatie worden alle arbeidsrisico’s van uw bedrijf in kaart gebracht. Dit doet u om de risico’s voor uw medewerkers zoveel mogelijk te beperken. De risico’s die omschreven worden zijn op het gebied van veiligheid en gezondheid van uw medewerkers. Gezond en veilig werken kunt u alleen starten met een inventarisatie van de arbeidsrisico’s. Na de inventarisatie van de arbeidsrisico’s en het opstellen van het plan van aanpak heeft u een goede leidraad om de risico’s per stuk te minimaliseren of weg te nemen.
RI&E in een autobedrijf
Een risico inventarisatie en evaluatie in een autobedrijf is van groot belang: er wordt gewerkt met grote apparatuur; gevaarlijke stoffen zoals olie, lak en brandstoffen; en er moet zwaar fysiek werk verricht worden, zoals tillen, duwen en bukken. Ook kan er sprake zijn van schadelijk lawaai en uitlaatgassen. Er zijn bewegende voertuigen met knel- en aanrijdgevaar. In de garage kan ook sprake zijn van tocht die als hinderlijk kan worden ervaren. Het gevolg kunnen stijve spieren en kou zijn.
Maatregelen die uit de RI&E van garagebedrijven kunnen rollen zijn het investeren in een goede brug die op gewenste hoogte afgesteld kan worden of het verbeteren van de instructies die gegeven worden op gebied van gevaarlijke stoffen. Ook kan er gekozen worden voor minder schadelijke lak. Daarnaast zijn persoonlijke beschermingsmiddelen altijd belangrijk en hier kan mogelijk iets in verbeterd worden: een nieuwe overall om nergens aan te blijven haken en beschermende kleding tegen kou of verbeterde veiligheidsschoenen.
Lees ook: Motorstoringen Renault Mégane
Is een RI&E verplicht?
Elk bedrijf, dus ook uw bedrijf, met personeel moet een Risico Inventarisatie en Evaluatie hebben. Het is dus geen vraag vanaf hoeveel medewerkers uw RI&E verplicht is. Het maakt niet uit of u één of veel personeelsleden in dienst heeft. Natuurlijk heeft dit wel grote invloed op de inhoud bij het opstellen van de RI&E. Ook bij het gebruik maken van vrijwilligers kan het verplicht zijn om een RI&E te hebben.
De Arbowet artikel 5 stelt als eis aan bedrijven, organisaties en instellingen te zorgen voor optimale veiligheid, gezondheid en welzijn voor hun werknemers door middel van het voeren van arbeidsomstandighedenbeleid (Arbobeleid). Werkgevers zijn verplicht om daartoe een Risico- Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) uit te (laten) voeren. Op basis van deze RI&E wordt een Plan van Aanpak opgesteld.
Stappenplan voor een effectieve RI&E
De Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) bestaat uit twee delen. Een document met alle informatie binnen uw bedrijf wat te maken heeft met alle arbeidsrisico’s binnen uw bedrijf. Nadat de RI&E is opgesteld, wordt het plan gemaakt om alle risico’s aan te pakken. Dit plan noemen ze het Plan van Aanpak (PvA). Na het opstellen van beide documenten wordt alles met u doorgesproken en is er een toetsing.
Stap 1: Inventarisatie van de risico’s
Het eerste doel van de RI&E is om inzicht te krijgen in alle risico’s binnen uw bedrijf. Dat gaat niet alleen om veiligheidsrisico’s of omgevingsrisico’s, maar ook om psychosociale en fysieke risico’s of ergonomie. U kijkt bijvoorbeeld naar:
- Is er een arbozorg- en verzuimbeleid?
- Is er een preventiemedewerker aangesteld?
- Is de bedrijfshulpverlening (BHV) goed geregeld?
- Wordt er gewerkt met gevaarlijke stoffen of biologische agentia?
- Wat is de fysieke belasting van de werknemers op de werkvloer?
- Hoe staat het met de machineveiligheid?
- Hoe schoon en opgeruimd is de werkplek?
- Wat is het klimaat? En hoe staat het met verlichting en geluid?
- Zijn de arbeidsmiddelen in goede staat en worden ze op de juiste manier gebruikt?
- Gebruiken uw mensen hun persoonlijke beschermingsmiddelen?
- Is de visuele informatie (zoals meters, beeldschermen, drukwerk, veiligheidssignalen en inhoudelijke mededelingen) duidelijk zichtbaar en begrijpelijk voor iedereen?
- Kijkt u kritisch naar de functie-inhoud en werkdruk binnen uw bedrijf?
- Hoe staat het met ongewenste omgangsvormen zoals agressie, geweld, pesten, intimidatie en werkdruk die stress kunnen veroorzaken (psychosociale arbeidsbelasting)?
- Hoe zijn de werk- en rusttijden binnen het bedrijf?
Belangrijk is dat u de Arbeidsinspectie laat zien dat u de RI&E volledig heeft nagelopen en dat het eindresultaat als betrouwbaar mag worden gezien. U inventariseert alle mogelijke risico’s, ook als er van bepaalde risico's helemaal geen sprake is bij u. In dat geval meldt u dat het niet op uw bedrijf van toepassing is. De RI&E voldoet dan inhoudelijk aan de richtlijn van de Nederlandse Arbeidsinspectie.
Lees ook: Risico's motorschade Opel
Stap 2: Evaluatie van de vastgestelde risico’s
Na de risico-inventarisatie volgt de risico-evaluatie. Deze evaluatie geeft u inzicht in welke prioriteit bij welk risico hoort. Ook hierbij kunnen de eerder genoemde instrumenten u helpen. Denk bij de evaluatie aan factoren als:
- Hoe groot is de kans op het risico?
- Hoeveel werknemers raakt het?
- Hoe vaak hebben de werknemers te maken met dit risico?
- Wat zijn mogelijke gevolgen?
De hoogte van het risico wordt in sommige RI&E’s bepaald door een vooraf samengestelde weegmethode: de waarschijnlijkheid dat het risico zich voordoet, het effect van een bepaald risico en de mate van blootstelling aan een risico.
Stap 3: Plan van aanpak
Als u alle risico’s in uw organisatie heeft geïnventariseerd en geëvalueerd, stelt u een Plan van aanpak op. Dat Plan van aanpak is in feite een praktische ‘to do list’. Een overzicht van concrete acties, waarbij ook staat wanneer en door wie de acties worden gerealiseerd en (eventueel) wat het budget hiervoor is. Zo kunt u sturen op het verbeteren en het veiliger maken van de arbeidsomstandigheden. Ook is het helder wie er binnen de organisatie voor verantwoordelijk is.
Het plan van aanpak is een verplicht onderdeel als toevoeging aan uw Risico-Inventarisatie en -Evaluatie. Dit noemen ze ook wel het levende document bij uw RI&E. In het plan van aanpak staan termijnen benoemd. Het is van belang om binnen deze termijnen de maatregelen uit te voeren. Ook is er benoemd wie er verantwoordelijk is voor welke maatregel. Binnen uw bedrijf is er een preventiemedewerker die ook zal ondersteunen bij het opvolgen van het plan van aanpak. De preventiemedewerker speelt een belangrijke rol bij het opvolgen van de te nemen maatregelen uit het plan van aanpak. Het plan van aanpak is een verplicht onderdeel om u als werkgever of preventiemedewerker te ondersteunen in wat er nu daadwerkelijk gedaan moet worden en binnen welke termijnen. Het uiteindelijke doel hoort te zijn dat u streeft naar een zo veilige, gezonde en leuke werkomgeving.
Belangrijke aandachtspunten:
Lees ook: Oplossingen voor "STOP Risico op Motorschade" melding bij Renault
- Pak de risico’s aan bij de bron. Voorkomen is immers beter dan genezen.
- Zonder Plan van aanpak is uw RI&E niet volledig!
RI&E | Plan van aanpak samenstellen | 6
Stap 4: Toetsing van uw RI&E
Heeft u 25 of minder werknemers en heeft u een erkende branche-RI&E gebruikt, dan hoeft u de RI&E niet te laten toetsen. Heeft u gebruikgemaakt van een niet-erkend RI&E-instrument? Dan moet u uw RI&E laten toetsen door een gecertificeerde kerndeskundige of gecertificeerde dienst. Als u meer dan 25 werknemers heeft, is toetsing altijd verplicht.
De wet verplicht dat een RI&E door een gecertificeerde arbodienst of deskundige getoetst wordt. Er zijn echter uitzonderingen op de toetsingsverplichting. Of uw bedrijf de toetsingsvrijstelling kan krijgen, hangt af van de grootte van het bedrijf en het soort RI&E-instrument dat u gebruikt. Een ander voordeel is dat bedrijven met maximaal 25 personeelsleden deze RI&E niet hoeven te laten toetsen door een externe deskundige.
De toetsing gebeurd altijd door een gecertificeerde kerndeskundige. Dit is een gecertificeerd persoon die als deskundige de titel heeft volgens Arbobesluit artikel 2.7.
Stap 5: Aanpakken maar!
Yes! U heeft uw RI&E gemaakt en het Plan van aanpak ligt klaar. Nu is het zaak om aan de slag te gaan met de 'to do list' uit het Plan van aanpak. De preventiemedewerker binnen uw organisatie ziet erop toe dat dit gebeurt.
RI&E-instrumenten en Hulpmiddelen
U kunt bij het opstellen van uw RI&E gebruikmaken van een hulpmiddel: een zogenoemd RI&E-instrument. Er zijn algemene RI&E-instrumenten (mkb of kantoren), maar ook specifieke branche-RI&E-instrumenten, ontwikkeld door brancheorganisaties. Het voordeel hiervan: heeft u 25 of minder werknemers in dienst en gebruikt u een erkend branche-RI&E-instrument, dan hoeft u uw RI&E niet te laten toetsen.
Voor de deelbranches Motorvoertuigenbedrijven en Tweewielerbedrijven, Tankstations en Wasbedrijven en Carrosseriebedrijven zijn branche RI&E’s ontwikkeld. Deze RI&E’s zijn gemaakt door werkgevers en werknemers in de sector en zijn toegespitst op de verschillende sectoren.
De RI&E-instrumenten vindt u op www.rie.nl. Naast de algemene instrumenten hebben ze hier ook de voorbeelden van de branche RI&E. Deze documenten zijn grotendeels zonder kosten te verkrijgen.
Wanneer moet de RI&E worden bijgewerkt?
Een Risico- Inventarisatie en -Evaluatie is in de meeste gevallen verplicht. Hier is geen termijn aan verbonden zoals jaarlijks opnieuw laten toetsen. Wel dient u de RI&E te laten herzien als er wijzigingen zijn in uw organisatie zoals andere werkzaamheden of aanpassingen aan het pand of terrein. Verandert u werkprocessen of werkplekken? Dan kan dit invloed hebben op de RI&E en het plan van aanpak (pva). Ook kunnen de werkomstandigheden veranderen. En soms zijn er nieuwe inzichten. Bijvoorbeeld over de effecten op de gezondheid van een bepaalde chemische stof. Of het werken met een nieuwe machine, een nieuwe grondstof of de verhuizing naar een nieuw bedrijfspand. Het is dan noodzakelijk om de RI& aan te passen.
Gemiddeld wordt er als richtlijn aangehouden dat een RI&E 3 jaar geldig is. Dit komt omdat het een momentopname is. U dient ervoor te zorgen dat u RI&E altijd actueel is. Er dus geen vaste termijn waarop u deze dient te vernieuwen.
Hoe wordt het aantal werknemers bepaald?
De wetgever kijkt naar het aantal arbeidsovereenkomsten en dus niet naar het aantal FTE’s. Er wordt gekeken naar het gemiddeld aantal personeelsleden per jaar. Stagiaires en leerlingen worden hierin meegeteld. Heeft uw bedrijf meerdere vestigingen? Dan is beslissend of de vestiging een autonome verantwoordelijkheid heeft met betrekking tot investeringsbeslissingen en/of eigen budget heeft voor arbo met eigen sturingsmogelijkheden. Is dat het geval dan wordt het aantal werknemers in de vestiging geteld.
Voorbeelden van Risico's per Branche
Jaarlijks overlijden er circa 3000 mensen als gevolg van blootstelling aan gevaarlijke stoffen op de werkvloer. Vaak hebben werkgever en werknemers blinde vlekken als het gaat om de gezondheids- en veiligheidsrisico’s geeft inzicht in eigen organisatie, daarom schetsen wij kort wat de verschillende gevaren zijn van 5 branches en beroepen die in de RI&E opgenomen zouden moeten worden.
- Horecapersoneel: Knel-, snij- en pletgevaar in de keuken, nachtwerk, luchtkwaliteit.
- Kinderopvang: Bukken en tillen, ergonomische aankleedmeubels zijn belangrijk.
- Bouwarbeiders: Gebruik van veilig gereedschap en beschermingsmiddelen.
- Zorg- en welzijnsberoepen: Fysieke belasting, psychosociale arbeidsbelasting, onderbetaling en te lange werktijden.
- Administratieve dienstverlening: Lang werken achter een beeldscherm (klachten aan armen, nek, schouders en ogen), zittend werk.
Specialisten in RI&E voor Autobedrijven
Er zijn verschillende bedrijven die gespecialiseerd zijn in het uitvoeren van RI&E's voor autobedrijven, zoals ABC Automotive en Adviesbureau Kole. Zij bieden expertise en ervaring om een actuele en complete RI&E te verzorgen, inclusief een digitaal Plan van Aanpak. Door hun jarenlange ervaring kunnen zij werken tegen lagere kosten en bovendien werken met lage overheadkosten. Hierdoor kunnen ze een kwaliteit leveren voor een betaalbare prijs en zijn daarmee aanmerkelijk goedkoper dan andere aanbieders!
ABC Automotive is dé specialist in het uitvoeren van de RI&E in het autobedrijf. Sinds 2001 zijn we actief in arbozaken en veilig werken. Wij kennen de kneepjes van het vak en verzorgen een geheel actuele RI&E, inclusief een digitaal Plan van Aanpak. Zo zijn uw risico’s beter beheersbaar. Met onze RI&E heeft u alle tekortkomingen in beeld. Dit in tegenstelling tot bedrijven, die de RI&E zelf uitvoeren. Zij hebben vaak een onvolledig beeld. Alle bedrijven met personeel zijn wettelijk verplicht de RI&E periodiek uit te voeren in het bedrijf. De BOVAG adviseert dit één maal per drie jaar uit te voeren.
Kosten van een RI&E
De kosten voor het opstellen van een RI&E is afhankelijk van een aantal factoren. Om een goede offerte te kunnen opstellen moeten wij de volgende zaken inzichtelijk hebben. Wat is de grootte van uw bedrijf en terrein? Het aantal medewerkers in dienst? De kosten voor het toetsen van een RI&E liggen niet vast. Vraag daarom een offerte aan bij de arbodienst.
Voorbeelden van basis RI&E kosten:
- Basis RI&E Personenautobedrijf : € 1.095,- excl.
- Basis RI&E Autoschadebedrijf: € 1.495 excl.
Let op: De RI&E voor het Autoschadebedrijf is sinds februari 2024 helaas geen erkende branche RI&E meer en moet hierdoor extern getoetst worden door een gecertificeerd arbodeskundige of arbodienst.
Betrek uw werknemers
Het is goed om de RI&E samen met uw werknemers te maken. Wat zijn de risico’s die uw werknemers zien? Welke maatregelen vinden zij het belangrijkst? Heeft u een ondernemingsraad (OR) of Personeelsvertegenwoordiging (PVT)? Dan hebben uw werknemers ook het recht om hun mening te geven over het vaststellen van de RI&E en het plan van aanpak. Op die manier werken ze mee aan verbeteringen of aanvullingen. Zorg dat uw medewerkers weten dat de RI&E er is.
RI&E Compleet van Innovam
Met de RI&E Compleet van Innovam kunt u het dossier dat wij voor u opstellen zelf bijhouden. En daar word u bij geholpen door tijdige alerts. Onze RI&E-adviseur komt langs bij uw bedrijf. Zijn bevindingen legt hij vast in een digitale rapportage: het Plan van Aanpak. Aandachtspunten worden toegelicht met foto's. Digitaal RI&E-dossier met toegang tot de bewerkingsfunctie van digitale RI&E rapportageomgeving. Gedurende 12 maanden houdt u uw RI&E hiermee zelf up-to-date. Na 12 maanden wordt het gebruik van de online omgeving automatische verlengd met 12 maanden.
Conclusie
Een actuele en complete RI&E is essentieel voor een veilige en gezonde werkomgeving in uw autobedrijf. Door de risico's in kaart te brengen en een plan van aanpak op te stellen, kunt u ongevallen en gezondheidsklachten voorkomen, en voldoen aan de wettelijke verplichtingen.