De Evolutie van de BMW 5 Serie: Een Tijdreis Door de Modellen E12, E28, E34 en E39

De BMW 5 Serie wordt wel eens die gouden middenweg genoemd. De hogere middenklasser levert een groot deel van het comfort en de luxe van een 7 Serie, maar is compact en wendbaar genoeg om nog enigszins het stuurplezier te bieden van een 3 Serie. De introductie van de nieuwe BMW 5-serie was een hoogtepunt van 2023. Met de BMW i5 kwam er voor het eerst een volledig elektrische versie. Laten we beginnen met een tijdreis in 1970, om in de toekomst te eindigen, en de acht generaties van de 5 Serie, plus een voorloper en een opvolger, te verkennen.

De BMW 5 Serie is de opvolger van de Neue Klasse BMW’s. De Neue Klasse coupés werden opgevolgd door de ‘CS’ (E9), terwijl de sedan line-up werd vervangen door de 5 Serie (E12). Met deze ‘E12’ start BMW een nieuwe manier van modellen aanduiden. Waarschijnlijk kwamen ze erachter dat het met de Neue Klasse modellen wat lastig indelen was. Het eerste cijfer geeft de serie aan, de twee cijfers erna corresponderen met de motorinhoud. Dus een 525 heeft een 2.5 liter (meestal).

Iconische elementen zoals de dubbele nierengrille en de Hofmeister knik in de C-stijl zijn al vijf decennia aanwezig. Bovendien is de BMW 5 Serie het eerste model dat de bekende serieaanduiding droeg, waarbij het eerste cijfer de modelreeks aanduidt. De twee andere cijfers staan voor de motorvariant. De BMW 5 Serie is vanaf het begin een pionier voor zijn klasse en staat aan de top van de zakensedans. In 1972 introduceert BMW een sedan voor de hogere middenklasse, ontworpen door designlegende Paul Bracq. Het is de eerste BMW 5 Serie.

Het model heeft al alle karakteristieke kenmerken waarmee het zich tot ver in de toekomst zal onderscheiden. Onder andere de opvallende dubbele koplampen en grille, het langgerekte silhouet en de BMW typerende achterwielaandrijving. Het onderstel combineert sportiviteit, veiligheid en comfort. In de cockpit ligt de focus duidelijk op functionaliteit. Een jaar later verschijnen nog krachtigere motorvarianten. Vanaf 1977 krijgen alle modellen een iets hogere motorkap. Ook worden de achterlichten vergroot. De 6-cilinder modellen BMW 525 en 528 krijgen een dubbele carburateur en daardoor nog meer vermogen.

BMW E12

BMW 5 Serie E12 (1972-1981)

Met de Neue Klasse had BMW zich in de jaren zestig ontwikkeld tot sportieve concurrent van het degelijke Mercedes. In 1968 werd begonnen met de plannen voor een opvolger van dit allegaartje van modellen. Het eerste resultaat was een studiemodel, dat Garmisch werd genoemd. Dat had drie portieren, maar vooral de vierkante koplampen vielen op. Marcello Gandini van ontwerpbureau Bertone tekende voor het ontwerp. De koplampen haalden de productieversie niet, net zomin als de prominente 'nieren'. Maar die bleven toch rondzweven in de Duitse burelen; kijk maar eens naar modellen als de krankzinnige XM. Het huidige ontwerpteam lijkt zijn klassiekers te kennen.

Lees ook: BMW 7 Serie: Specificaties en meer

Bij het definitieve ontwerp voor de opvolger van de Neue Klasse, dat onder leiding van de Fransman Paul Bracq tot stand was gekomen, waren de koplampen gewoon rond. De 5-serie was de eerste BMW volgens de nieuwe typebenaming (5-serie, 3-serie, 7-serie, etc.), die tot op de dag van vandaag wordt gehanteerd. De eerste generatie was alleen leverbaar als vierdeurs sedan en met benzinemotoren. Opvallend detail: de richtingaanwijzerhendel zat eerder altijd rechts, maar waren nu links op de stuurkolom geplaatst. Niet elke 5-serie uit de E12-reeks was een scheurneus; de BMW 518 leverde een bescheiden 90 pk.

Aanvankelijk kwam de 5 Serie E12 er alleen met viercilinder, een jaar later kwam de BMW-specialiteit erbij: een zes-in-lijn. De snelste E12 was de M535i. Al vanaf 1974 biedt BMW M GmbH in beperkte aantallen M modellen van de BMW E12 aan. Het hoogtepunt is de BMW M535i. Met zijn typerende voorspoiler en een 6-cilinder motor met 160 kW (218 pk) zet hij zowel visueel als op sportief gebied nieuwe maatstaven.

BMW E28

BMW 5 Serie E28 (1981-1988)

Zowel motorisch als technisch werden bij generatie 2 grote veranderingen doorgevoerd. Deze 5-serie was voor het eerst met een dieselmotor te koop en kreeg in de loop van zijn 8-jarige 'carrière' opties die in de jaren 80 het neusje van de zalm waren, zoals ABS, een bestuurdersairbag en een checkpanel; een uitgebreide boordcomputer. Maar de nieuwe hoofdontwerper Claus Luthe (die met de NSU Ro80 roem had vergaard) veranderde weinig aan het uiterlijk en dat kwam de E28 in zijn nadagen duur te staan. De Audi 100 en Mercedes E-klasse waren de 5-serie met hun veel modernere design voorbijgestreefd. Ook de zeer beperkte ruimte op de achterbank was een heikel punt.

In 1981 nam de 5 Serie E28 het stokje over. Niet dat de E12 geen succes was, maar met de 5 Serie E28 pakte BMW groots uit. Naast de bekende vier- en zescilinder benzinemotoren, lanceerde BMW voor het eerst een diesel. Ook kwam er voor het eerst een snelle 5 Serie in de vorm van de M5. In 1983 wordt de eerste BMW 5 Serie van een dieselmotor voorzien. In 1985 verschijnt naast de BMW M535i ook de eerste BMW M5. Daarmee begint een reeks van sportieve sedans.

De 5 Serie had haar naam als performance sedan genaakt en bij de introductie van de E28 waren er ook meteen een 150pk en 177pk zescilinder verkrijgbaar. In 1984 stond op de AutoRAI de eerste echte M5, als E28. Voorzien van de motor uit de M1 en op slag de snelste productie-sedan ter wereld. De 24-kleppen 3,5 liter zes-in-lijn had in de BMW E28 M5 286pk (bij 6500 tpm) en 340Nm (bij 4000 tpm). In de handen van Alpina zelfs goed voor 340pk. Hoewel niet absoluut is de E28 in onze ogen relatief heel erg snel. Zeker de M5. Toen, in 1984, waren de specificaties voor een vierdeurs sedan ongekend. Van 0 naar 100km/u in iets meer dan 6 seconden terwijl normale auto’s de grootste moeite hadden de 10 seconden grens te doorbreken. De E28 haalde 247 echte kilometers per uur, begrenzers speelden nog geen rol.

Lees ook: Alles over de BMW 3 Serie E30

BMW E34

BMW 5 Serie E34 (1988-1996)

Claus Luthe stond nog altijd aan het roer bij de BMW-ontwerpafdeling, maar het was Ercole Spada die de E34 tekende. Hij kreeg alle lof voor deze gestroomlijnde limousine, die zowel sportief als elegant oogde. Voor het eerst kwam ook een 5-serie Touring op de markt. Qua vermogen kon geen 5-serie aan de M tippen, maar wat betreft cilinderaantal wel. De E34 was er ook met V8. Zakenmannen maakten diepe indruk op hun minnaressen en andere passagiers met hun in de auto ingebouwde telefoon.

In 1988 werd de E28 opgevolgd door de 5 Serie E34. De E34 is getekend door de Italiaan Ercole Spada, die ook de 7 Serie E32 had getekend. Een belangrijk verschil met zijn voorganger is dat BMW de 5 Serie aanzienlijk groter en zwaarder gemaakt heeft. Daarmee maakt de E34 voortijdig ruimte voor de 3 Serie E36, die ook behoorlijk zou groeien in omvang. De E34 was de eerste 5 Serie waarvan een stationwagon-versie kwam, de Touring. Sterker nog, zelfs de M5 werd als Touring leverbaar. Op sommige modellen was vierwielaandrijving een mogelijkheid. In 1991 komt de eveneens vlotte 525tds diesel op de markt.

Deze BMW 5 Serie verschijnt in 1988. Hij is duidelijk groter en breder dan zijn voorganger. Toch is hij ook aerodynamischer. Daardoor accelereren alle BMW 5 Serie modellen tot boven de 200 km/h. Het sportief-dynamische karakter van de BMW is mede te danken aan de lange wielbasis. Ook de bijna optimale gewichtsverdeling van 50:50 over de voor- en achteras speelt een belangrijke rol. In 1991 baart de BMW 5 Serie Touring opzien. Voor het eerst levert BMW een stationwagen in de hogere middenklasse. Een bijzonder highlight is de achterruit: die kan afzonderlijk van de achterklep worden geopend.

In 1992 komt de BMW 525iX op de markt. Het is de eerste BMW 5 Serie met vierwielaandrijving. Tegelijkertijd zijn voor het eerst V8 motoren leverbaar voor de BMW 5 Serie. Deze krachtige motoren van de BMW 530i en BMW 540i hebben een bijzonder rustige loop. De BMW M5 behoudt zijn 6-cilinder-in-lijn motor; wel wordt de inhoud ervan vergroot tot 3,8 liter. Daarmee neemt ook het vermogen toe, tot 250 kW (340 pk). Bovendien is de BMW M5 ook leverbaar als Touring. De productie van de Sedan loopt tot 1995. De BMW 5 Serie Touring is nog tot 1996 leverbaar.

BMW E39

BMW 5 Serie E39 (1995-2003)

Begin jaren negentig spaarden Duitse merken kosten noch moeite om een technisch superieure auto op de markt te brengen. De E39 werd pas uitgebracht na 30 miljoen testkilometers op vrijwel alle continenten, bij temperaturen variërend van -40 (Alaska) tot +50 graden (Death Valley). En of dat niet genoeg was, werd nog eens 8000 kilometer afgelegd op de Nordschleife voor de sportieve finesses. Het imago van de vierde 5-serie is tot op de dag van vandaag dan ook onberispelijk. Liefhebbers worden nog altijd opgewonden van het aanbod van benzinemotoren, zelfs de instapper 520i (150 pk) had een zescilinder. De M5 met 400 pk sterke V8 was het topmodel.

Lees ook: Afmetingen en specs van de 3 Serie GT

De ultieme BMW 5 Serie kwam in 1996 op de markt. Qua afmetingen groeide de E39 iets in de lengte (5 cm), maar voornamelijk in de breedte (5 cm). De wielbasis groeide met 6 cm, terwijl het gewicht gelijk bleef. BMW had zich voorgenomen te zorgen dat de E39 een bijzonder stijve carrosserie had en slaagde in die opzet. Hierdoor kon een uitstekende wegligging worden behaald, zonder dat de de vering en demping veel te stug waren. De E39 werd daarbij ook geholpen door een uitstekende range aan zescilinder lijnmotoren, met twee V8-motoren aan de bovenkant van het motorengamma. Die achtcilinders (535i en 540i) hebben het stuurhuis van de E34, dus niet met tandheugelbesturing. Omdat de 540i al bijzonder snel is, zegt BMW geen M5 te plannen. Iets waar ze op terugkomen met de briljante en 400 pk sterke M5 in 1998.

De nieuwe generatie BMW 5 Serie is groter dan zijn voorganger. Toch is hij dankzij de toepassing van licht aluminium voor het onderstel vrijwel even zwaar. Daardoor nemen de dynamiek, stabiliteit en rijprecisie nog verder toe. Bovendien is de vanaf 1995 leverbare BMW 5 Serie uitstekend beschermd tegen roest, doordat het grootste deel van de carrosserie is verzinkt. Ook de aerodynamica maakt indruk. Deze BMW 5 Serie heeft in zijn tijd de beste luchtweerstandscoëfficiënt van zijn klasse. Vanaf 1997 is ook een nieuwe BMW 5 Serie Touring leverbaar. In 1998 zet hij als 6-cilinder-in-lijn diesel met common-rail inspuiting wereldwijd nieuwe maatstaven op gebied van vermogen en efficiëntie. De moderne motoren inspireren met hun indrukwekkende vermogen en rustige loop.

Met de facelift voor de BMW 5 Serie in 2000 verschijnt ook de iconische dagrijverlichting in de vorm van ringen in de koplampen. Ook de mistlampen zijn rond, in plaats van hoekig zoals voorheen.

Latere Generaties

De BMW 5 Serie bleef evolueren na de E39, met modellen zoals de E60, F10, G30 en de nieuwste generatie. Elke generatie bracht nieuwe technologieën, designs en prestaties, waardoor de 5 Serie een icoon in het segment van de zakensedans bleef.

Ai, dat was even schrikken. Deze 5-serie komt uit het Bangle-tijdperk. Nog steeds zijn er vele discussies tussen liefhebbers en critici van alle gedurfde ontwerpen van de Amerikaan. Al had zijn team zich bij de 5-serie ingehouden; met name bij de eerder verschenen 7-serie had de conservatieve clientèle zich in zijn Bratkartoffeln verslikt. Het uiteindelijke ontwerp van de E50 kwam niet van Bangle, maar van Davide Arcangeli. De Italiaan had eerder bij Pininfarina de Peugeot 406 Coupé getekend. Vooral de M5 was een sensatie, hij had een ongeblazen vijfliter V10 met 507 pk.

Eigenlijk is de F10 een kleine 7-serie, met steil aflopende motorkap en laag geplaatste dubbele nieren. Hij kreeg een welwillende ontvangst, met een weinig gedurfd design. Voordeel was dat BMW daardoor geen last had van zeurende criticasters. De door veel andere merken gekopieerde Hofmeister-knik onder aan de D-stijlen ontbrak uiteraard niet. Net zomin als een Touring en een M-versie, maar die had deze keer 'slechts' acht cilinders. Van de F10 kwam ook een plompe Gran Turismo op de markt. Klimaatbewuste kopers kochten de ActiveHybrid 5, die 4 km elektrisch kon rijden. Wien dieselbloed door d'aderen stroomde, werd op zijn wenken bediend met de M550d xDrive, een technisch huzarenstukje met een zescilinder lijnmotor met 385 pk en drie turbo's.

De van oorsprong Libanese ontwerper Karim Habib tekende de BMW G30. Generatie 7 leek op zijn voorganger, maar had een iets uitgesprokener design. BMW wilde na de comfortabele zesde generatie nu weer de sportieve liefhebbers paaien. Dat deed het met uitstekende onderstellen en doortimmerde motoren, maar revolutionair was de techniek niet. Aanvankelijk was de 5-serie alleen met benzine- en dieselmotoren leverbaar, pas later kwam er een plug-in hybride. Het vermogen van de M5 Competition, het topmodel, was inmiddels opgelopen tot 617 pk. Als je de radio harder wilde zetten, kon dat door met je vingers rondjes door de lucht te draaien.

Verderop in dit nummer lees je alles over de BMW i5. Een mijlpaal, want de eerste elektrische 5-serie. Al worden de benzine- en dieselmotoren nog niet in de ban gedaan. Auto's worden steeds meer voer voor whizzkids dan voor techneuten, want met alle kleuren en schermen waan je je in een rijdende bioscoop. De i5 heeft dan ook een heuse mediatheek met series en films die je bijvoorbeeld tijdens het opladen van de batterij bij een snellader kunt bekijken. Je kunt ook videogames spelen terwijl de auto van stroom wordt voorzien. En als je je ogen rust wilt gunnen, kun je je oren verwennen via een Bowers & Wilkins-geluidsinstallatie met 17 speakers.

De cirkel is rond, want vanaf 2025 krijgt BMW een nieuwe designtaal, die met gevoel voor het roemrijke verleden ‘Neue Klasse’ werd genoemd. De Vision Neue Klasse - een voorbode van wat ons te wachten staat - knipoogt dus naar de jaren zestig. Maar wel met elektromotoren. Vanaf 2025 is minimalistisch design weer troef bij de elektrische auto's van BMW. Het studiemodel is weliswaar een voorproefje van de BMW 3-serie, maar ga ervan uit dat ook de komende 5-serie veel van zijn designkenmerken krijgt. Al zal die nog minstens zeven jaar op zich laten wachten. Ronde koplampen zijn passé, maar de nieren en de Hofmeister-knik blijven rotsen in de branding bij het BMW-design.

De BMW 5 Serie geeft alvast een voorproefje van het concept 'Neue Klasse'.

BMW 5 Serie Generaties Overzicht
GeneratieJaartalBelangrijkste Kenmerken
E121972-1981Eerste generatie, nieuwe typebenaming, focus op functionaliteit
E281981-1988Evolutie van E12, eerste dieselmotor, ABS, airbags
E341988-1996Groter en breder, Touring variant, vierwielaandrijving
E391995-2003Stijve carrosserie, uitstekende wegligging, verzinkte carrosserie

De BMW 5 Serie Sedan is het toonbeeld van dynamisch en sportief rijgedrag. Elegant vanbuiten en luxueus vanbinnen. Uitgerust met de nieuwste technologieën voor meer veiligheid en comfort. Bijzonder dynamisch en met sportieve rijeigenschappen.

BMW i5 preview - De perfecte mix van luxe en sportiviteit?

Populaire artikelen:

Plaats een reactie